Buraki to warzywo, które potrafi sprawić kłopot: raz wychodzą twarde w środku, raz rozgotowane i bez smaku, a do tego gotowanie w całości trwa czasem ponad godzinę. Tymczasem klucz do sukcesu tkwi w kilku prostych zasadach. W tym poradniku wyjaśniamy, ile gotować buraki, żeby były miękkie, słodkie i pełne koloru – w całości, pokrojone i pod ciśnieniem. Podpowiadamy też, jak nie stracić ich intensywnej barwy i wartości odżywczych.
Ile gotować buraki? Tabela czasów
Czas gotowania buraków zależy przede wszystkim od ich wielkości i tego, czy gotujesz je w całości, czy pokrojone. Oto praktyczna ściągawka:
- Buraki w całości (małe): około 30–40 minut.
- Buraki w całości (średnie): około 45–60 minut.
- Buraki w całości (duże): nawet 60–90 minut.
- Buraki pokrojone w kostkę lub plastry: około 20–30 minut.
- Buraki w szybkowarze (pod ciśnieniem): około 15–25 minut w zależności od wielkości.
- Buraki pieczone w piekarniku: 45–60 minut w 180–200°C (alternatywa dla gotowania).
Najprościej sprawdzić gotowość, nakłuwając burak widelcem lub nożem – jeśli wchodzi bez oporu, warzywo jest gotowe.
Jak ugotować buraki krok po kroku (w całości)
Gotowanie w całości to najlepszy sposób na zachowanie koloru i słodyczy, bo burak nie „wykrwawia się” do wody.
- Umyj buraki pod bieżącą wodą, delikatnie szorując skórkę. Nie obieraj ich i nie odcinaj korzonka ani nasady liści – dzięki temu nie stracą koloru.
- Włóż do garnka i zalej zimną wodą tak, aby były przykryte.
- Dodaj łyżkę octu lub sok z cytryny – kwas pomaga zachować intensywną barwę. Sól dodaj dopiero pod koniec, bo na początku wydłuża gotowanie.
- Zagotuj, a potem zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem zgodnie z czasem z tabeli powyżej.
- Sprawdź miękkość widelcem. Gdy buraki są gotowe, odcedź je i zalej zimną wodą – wtedy skórka schodzi bez trudu.
- Obierz po ostudzeniu – skórka daje się łatwo zsunąć palcami (warto założyć rękawiczki, żeby nie zabarwić dłoni).
Jak zachować intensywny kolor buraków?
Piękny, ciemnoczerwony kolor to znak rozpoznawczy dobrze ugotowanych buraków. Aby go nie stracić, pamiętaj o kilku zasadach:
- Gotuj buraki w całości, nieobrane – każde nacięcie to droga ucieczki dla barwnika i słodyczy.
- Zostaw korzonek i nasadę – nie odcinaj ich przed gotowaniem.
- Dodaj kwas – ocet, sok z cytryny lub odrobina kwasku cytrynowego utrwalają barwę.
- Nie przegotowuj – zbyt długie gotowanie sprawia, że kolor blednie, a smak staje się mdły.
Buraki pod ciśnieniem – najszybsza metoda
Jeśli zależy Ci na czasie, szybkowar to najlepszy wybór. Buraki w całości ugotujesz w nim w 15–25 minut zamiast godziny. Włóż umyte buraki, wlej około szklanki wody, zamknij szybkowar i gotuj pod ciśnieniem. Po zakończeniu poczekaj, aż ciśnienie samo opadnie. Ta metoda świetnie zachowuje kolor i wartości odżywcze, bo warzywa mają kontakt z niewielką ilością wody.
Do czego wykorzystać ugotowane buraki?
Ugotowane buraki to baza wielu dań: sałatek, past do pieczywa, zup (jak barszcz czy chłodnik), a także dodatek do burgerów i kanapek. Świetnie smakują starte z jabłkiem i chrzanem, pokrojone w kostkę z fetą i orzechami albo po prostu skropione oliwą i octem balsamicznym. Ugotowane buraki przechowuj w lodówce, w zamkniętym pojemniku, do 3–4 dni.
Wartości odżywcze buraków
Buraki to nie tylko smak i kolor, ale też porcja zdrowia. Są bogate w kwas foliowy, żelazo, potas i przeciwutleniacze. Zawierają azotany, które wspierają krążenie, dlatego sok z buraka bywa polecany osobom aktywnym fizycznie. Gotowanie w całości i w niewielkiej ilości wody pomaga zachować jak najwięcej cennych składników.
FAQ – gotowanie buraków
Ile gotować buraki, żeby były miękkie?
Średnie buraki w całości gotuje się około 45–60 minut, pokrojone 20–30 minut, a w szybkowarze 15–25 minut. Miękkość najlepiej sprawdzić widelcem.
Czy buraki gotować obrane czy nieobrane?
Najlepiej nieobrane i w całości – wtedy zachowują kolor, słodycz i wartości odżywcze. Skórka schodzi łatwo po ugotowaniu i ostudzeniu.
Co zrobić, żeby buraki nie straciły koloru?
Gotuj je w całości, nie odcinaj korzonka, dodaj do wody ocet lub sok z cytryny i nie przegotowuj.
Czy buraki można ugotować szybciej?
Tak. Najszybsza metoda to szybkowar (15–25 minut) lub pokrojenie buraków w kostkę, co skraca czas do 20–30 minut.
Podsumowanie
Teraz już wiesz, ile gotować buraki i jak zrobić to dobrze. Średnie buraki w całości potrzebują 45–60 minut, pokrojone 20–30 minut, a pod ciśnieniem tylko 15–25 minut. Gotuj je nieobrane, z dodatkiem octu lub cytryny, nie odcinaj korzonka i sprawdzaj miękkość widelcem. Dzięki temu buraki wyjdą miękkie, słodkie i zachowają swój piękny, intensywny kolor.